Uşaqlar üçün
Uşaqlarda ultrasəs müayinəsi
Uşaq ağrısını çox vaxt nə valideynə, nə də həkimə dəqiq izah edə bilir. Pediatrik müayinədə ultrasəsin xüsusi yeri buna görədir. Müayinə şüasızdır və ağrısızdır, uşağı qorxutmur. Lazım olarsa, eyni gün bir neçə dəfə təkrarlana bilər. Dr. Günay Əhmədova Mərkəzi Gömrük Hospitalında körpələrə və uşaqlara ultrasəs müayinələri aparır.
Hansı müayinələr aparılır?
- Qarın boşluğu orqanlarının USM-i: qarın ağrısı, qusma, köp və iştahsızlıq zamanı.
- Bud-çanaq oynağının USM-i: körpələrdə displaziya və çıxığın erkən aşkarlanması üçün. Ayrıca səhifədə ətraflı.
- Neyrosonoqrafiya: ön əmgək açıq olarkən baş beynin müayinəsi. Ayrıca səhifədə ətraflı.
- Yumşaq toxumaların USM-i: doğuşdan sonrakı ilk həftələrdə boyundakı döş-körpücük-məməyəbənzər əzələdə bərkimə (çəpboyunluq şübhəsi), həmçinin hemangiomaların dərinliyi və quruluşu.
- Periferik limfa düyünlərinin USM-i: qripdən və ya başqa infeksiyadan sonra böyümüş düyünlər.
Qarın ağrısı və qusma: niyə vaxt itirməməli?
Dr. Əhmədovanın müşahidəsinə görə, yay aylarında, yəni dəniz və hovuz mövsümündə mədə-bağırsaq şikayəti ilə gətirilən uşaqlar çoxalır: qastroenterit, qusma, halsızlıq, köp. Valideynin gördüyü adətən qarın ağrısı, köp və iştahsızlıqdır. Müayinə isə bəzən daha ciddi tapıntılar göstərir:
- qastroenteritin fonunda böyümüş və ödemli mezenterik limfa düyünləri (bağırsaq müsariqəsinin düyünləri);
- invaginasiya: bağırsaq ilgəyinin qonşu ilgəyin içinə keçməsi;
- kəskin appendisit.
Buna görə Dr. Əhmədova valideynlərə belə məsləhət verir: qusan və qarnı ağrıyan uşağı müayinədən əvvəl evdə dərmanla və ya "alternativ" üsullarla sakitləşdirməyə çalışmayın. Əvvəl pediatr uşağa baxmalıdır, sonra lazım olduqda ultrasəs və qan analizləri aparılır. Təcili vəziyyət istisna edildikdən sonra müalicəni həkim təyin edir. Susuzlaşmanın qarşısını almaq üçün uşağa nə və nə qədər maye verməyi pediatrdan soruşun.
Hazırlıq
- Qarın boşluğunun USM-i: uşağın yaşına görə qısa ac qalma müddəti tövsiyə oluna bilər. Dəqiq müddəti qeydiyyat zamanı öyrənin.
- Bud-çanaq oynağı, neyrosonoqrafiya, yumşaq toxuma və limfa düyünləri: xüsusi hazırlıq tələb olunmur.
- Uşağın sevdiyi oyuncağı və ya əmziyini götürün: sakit uşaqda müayinə daha rahat keçir.
- Pediatrın göndərişini və əvvəlki nəticələri gətirin.
Bu sahədə hazırlıq
- 2013İstanbul Universiteti İstanbul Tibb Fakültəsinin Radiologiya kafedrasında kurs. Mövzular: pediatrik ultrasonoqrafik müayinələr, neyrosonoqrafiya, artrosonoqrafiya, yenidoğulmuşlarda bud-çanaq oynağının dislokasiyası və displaziyasının diaqnostikası.
- 2024–2026Mərkəzi Gömrük Hospitalının videolarında uşaqlarda USM, neyrosonoqrafiya və 6 aya qədər körpələrin profilaktik müayinələri barədə izahlar (bax: Media).
Suallar
Uşağa USM-i nə qədər tez-tez etmək olar?
Ultrasəs ionlaşdırıcı şüa istifadə etmir. Buna görə həkim lazım bilsə, müayinə qısa fasilə ilə, bəzən eyni gün ərzində təkrarlana bilər. Tezliyi uşağın şikayəti və pediatrın qərarı müəyyən edir.
Göndəriş olmadan uşağı USM-ə gətirmək olarmı?
Dr. Əhmədova şikayəti olan uşağın əvvəlcə pediatr tərəfindən müayinə olunmasını tövsiyə edir. Hansı nahiyənin, hansı sualla müayinə olunacağını pediatr müəyyən edir. Göndərişsiz qeydiyyatın mümkün olub-olmadığını çağrı mərkəzindən soruşun.
USM normal çıxıb, amma uşaq yenə şikayət edir. Nə etməli?
Yenidən pediatra müraciət edin. Bəzi vəziyyətlər dinamikada izlənmə, təkrar USM və ya başqa müayinə tələb edir.