Daxili orqanlar
Qaraciyər elastometriyası: FibroScan müayinəsi
Elastometriya qaraciyər toxumasının sərtliyini ölçür. Müayinə iynəsiz və ağrısızdır. Xroniki qaraciyər xəstəliklərində birləşdirici toxuma artır; buna fibroz deyilir. Fibroz artdıqca qaraciyər sərtləşir. Ölçmə bu prosesi dolayı yolla qiymətləndirməyə və zamanla izləməyə imkan verir. Mərkəzi Gömrük Hospitalında Dr. Günay Əhmədovanın fəaliyyət sahəsinə qaraciyərin FibroScan ilə elastometriyası daxildir.
Kimə təyin olunur?
Adətən xroniki qaraciyər xəstəliyi olan pasiyentlərə, məsələn, viral hepatitdə və ya qaraciyərin piylənməsi ilə bağlı xəstəlikdə. Göndərişi hepatoloq, qastroenteroloq və ya infeksionist verir.
Necə keçir?
- Arxası üstə uzanırsınız, sağ qolunuzu başınızın arxasına qoyursunuz.
- Zond sağ tərəfdə qabırğaların arasına qoyulur.
- Bir neçə ölçmə aparılır.
Yalnız yüngül toxunuş və titrəmə hiss olunur. İynə və keyiləşdirmə tələb olunmur.
Hazırlıq
Müayinədən əvvəl ən azı 2–3 saat yemək yeməyin. Dəqiq qaydanı qeydiyyat zamanı öyrənin.
Nəticə necə şərh olunur?
Nəticə kilopaskalla (kPa) ifadə olunur. Eyni rəqəm müxtəlif qaraciyər xəstəliklərində fərqli məna daşıya bilər. Buna görə nəticəni xəstəliyinizi bilən həkim şərh edir.
Bu amillər ölçmə nəticəsini yüksəldə bilər:
- yemək qəbulu;
- qaraciyərdə kəskin iltihab;
- öd axarının pozulması;
- ürək çatışmazlığında qaraciyərdə qan durğunluğu.
Adi USM və elastometriya
Elastometriya adi USM-i əvəz etmir.
- Adi USM qaraciyərin ölçüsünü, quruluşunu və ocaqlı dəyişiklikləri göstərir.
- Portal Doppler qaraciyər damarlarında qan axınını göstərir.
- Elastometriya toxumanın sərtliyini ölçür.
Ümumi mənzərə bu müayinələr birlikdə dəyərləndiriləndə yaranır.
Bu sahədə təcrübə
- Mərkəzi Gömrük Hospitalının profil səhifəsində fəaliyyət sahəsi kimi göstərilib: «elastometriya — qaraciyərin FibroScan müayinəsi».
- 2024qaraciyər çatışmazlığında sonoqrafik göstəricilər, portal Doppler və portal hipertenziya mövzusunda seminar çıxışı.
Suallar
FibroScan biopsiyanı əvəz edirmi?
Bir çox hallarda həkimə biopsiyasız qərar verməyə kömək edə bilər, amma həmişə yox. Biopsiyanın lazım olub-olmadığını müalicə edən həkim müəyyən edir.
Təkrar ölçmə nə vaxt lazımdır?
Bunu xəstəliyin növünə və müalicəyə görə müalicə edən həkim müəyyən edir.