Radiologiya · Ultrasəs diaqnostikası
Dr. Günay Əhmədova
Radioloq, ultrasəs müayinəsi həkimi (sonoloq)
2011-ci ildən Mərkəzi Gömrük Hospitalının Radiologiya şöbəsində çalışır. Körpələrə, uşaqlara və böyüklərə ultrasəs, rəngli Doppler və qaraciyər elastometriyası müayinələri aparır. Lazım olduqda biopsiyanı USM nəzarəti ilə edir.
- 2011-ci ildən Mərkəzi Gömrük Hospitalında
- İstanbul Universitetinin Radiologiya kafedrasında kurslar (2010–2013)
- Körpələr, uşaqlar və böyüklər üçün USM
- WICUMB 2026 (Hançjou) iştirakçısı
Yanaşma
Ultrasəs klinik suala cavab verməlidir
Ultrasəs müayinəsi çox vaxt diaqnozun ilk görüntüsüdür. Dr. Günay Əhmədova işini bir sual üzərində qurur: pediatrın, terapevtin, cərrahın və ya ginekoloqun ilkin fikri ultrasəsdə təsdiqini tapırmı? Cavab pasiyentin növbəti addımını müəyyən edir: hansı həkimə gedəcəyini, hansı əlavə müayinənin lazım olduğunu və ya olmadığını. Müalicə davam edən pasiyentlərdə təkrar USM həkimə xəstəliyin gedişatını izləməyə kömək edir.
Müayinə istiqamətləri
Müayinələr
- Uşaqlarda USM Qarın ağrısı, qusma, köp, böyümüş limfa düyünləri. Şüasız və ağrısız müayinə. Qarın USM-i üçün yaşa görə qısa aclıq
- Bud-çanaq oynağının USM-i Körpələrdə alfa bucağının və sümükləşmə mərkəzinin dövri izlənməsi. Hazırlıq tələb olunmur
- Neyrosonoqrafiya Körpənin baş beyninin USM-i. Ön əmgək açıq olduğu dövrdə aparılır. Hazırlıq tələb olunmur
- Süd vəzilərinin USM-i Şikayət varsa, yaşdan asılı olmayaraq müayinə. Lazım olduqda biopsiya. Hazırlıq tələb olunmur
- Ginekoloji USM və follikulometriya Kiçik çanaq orqanlarının müayinəsi. Follikulların tsikl boyu izlənməsi. Hazırlıq müayinə üsulundan asılıdır
- Hamiləlikdə USM Erkən hamiləliyin təyini və trimestrlər üzrə müayinə. Erkən müddətdə sidik kisəsi orta dərəcədə dolu ola bilər
- Qarın boşluğu və böyrəklər Qaraciyər, öd kisəsi, mədəaltı vəz, dalaq, böyrəklər və sidik kisəsi. 6–8 saat yemək yeməyin
- Qaraciyər elastometriyası (FibroScan) FibroScan ilə qaraciyər toxumasının sərtliyi ölçülür. Ən azı 2–3 saat yemək yeməyin
- Qalxanvari vəz Ölçü, quruluş, düyün və kistalar. Ac gəlmək lazım deyil. Hazırlıq tələb olunmur
- Prostatın transrektal USM-i Prostat vəzi yaxından və ətraflı görüntülənir. Hazırlıq qaydası qeydiyyat zamanı bildirilir
- Rəngli Doppler Damarlarda qan axını qiymətləndirilir. Ətraf damarları üçün hazırlıq tələb olunmur
- Limfa düyünləri Boyunda, qoltuqaltında və qasıqda ələ gələn şişkinliklər. Hazırlıq tələb olunmur
- Oynaqlar və yumşaq toxumalar Oynaqda maye, kistalar, hematoma, uşaqlarda çəpboyunluq. Hazırlıq tələb olunmur
- Döş qəfəsi və timus Plevral boşluqda maye. Uşaqlarda timusun müayinəsi. Hazırlıq tələb olunmur
- USM nəzarəti ilə müdaxilələr Süd vəzi və qalxanvari vəzdən biopsiya. Plevral və periton boşluqlarından mayenin boşaldılması. Həkimin ayrıca təlimatı
Pasiyent üçün
Müayinə üç addımda
-
Sual
Müayinəyə həkiminizin göndərişi, əvvəlki nəticələr və qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısı ilə gəlin. Göndəriş müayinədə nəyin axtarılacağını dəqiqləşdirir.
-
Müayinə
Hazırlıq qaydasına əməl olunubsa, USM ağrısız keçir. Lazım olduqda eyni müayinəyə rəngli Doppler əlavə olunur.
-
Nəticə və yönləndirmə
Tapıntılar nəticədə təsvir olunur. Müalicə qərarını müalicə edən həkim verir. Lazım gəlsə, əlavə müayinə tövsiyə olunur, məsələn, laborator analiz və ya rentgen.
Hazırlıq
Ultrasəs müayinəsinə hazırlıq
Düzgün hazırlıq görüntünün aydın alınması üçün vacibdir. Hazırlıq tələb olunmayan müayinələr də var.
Müayinəni seçin
Qarın boşluğu orqanları (böyüklər)
6–8 saat yemək yeməyin. Qazlı içki və saqqızdan çəkinin. 1–2 gün qaz əmələ gətirən qidaları azaldın.
Qarın boşluğu orqanları (uşaqlar)
Yaşa görə daha qısa ac qalma müddəti. Dəqiq müddəti qeydiyyatda öyrənin.
Böyrəklər və sidik kisəsi
Sidik kisəsi dolu olmalıdır. Müayinədən əvvəl sidik kisəsini boşaltmayın.
Kiçik çanaq, qarın üzərindən
Müayinədən təxminən 1 saat əvvəl 1 litrə yaxın su için. Sidik kisəsini boşaltmayın.
Kiçik çanaq, transvaginal
Sidik kisəsi boş olmalıdır.
Follikulometriya
Günləri ginekoloq müəyyən edir. Hazırlıq müayinə üsulundan asılıdır.
Hamiləlik, erkən müddət
Qarın üzərindən müayinə üçün sidik kisəsi orta dərəcədə dolu ola bilər.
Hamiləlik, sonrakı müddətlər
Adətən hazırlıq lazım deyil.
Qaraciyər elastometriyası (FibroScan)
Ən azı 2–3 saat yemək yeməyin.
Qarın boşluğu damarlarının Doppleri
Qarın boşluğu USM-i kimi: ac gəlin.
Ətraf damarlarının Doppleri
Hazırlıq tələb olunmur.
Qalxanvari vəz
Hazırlıq tələb olunmur: ac-tox və günün saatı fərq etmir.
Süd vəziləri
Hazırlıq tələb olunmur. Planlı müayinə üçün tsiklin birinci yarısı əlverişlidir. Şikayət varsa, gözləməyin.
Limfa düyünləri, oynaqlar, yumşaq toxumalar
Hazırlıq tələb olunmur.
Neyrosonoqrafiya
Hazırlıq tələb olunmur. Körpə yedizdirilmiş və sakit olsun.
Bud-çanaq oynağı (körpələr)
Hazırlıq tələb olunmur. Asan açılan paltar geyindirin.
Prostatın transrektal USM-i
Bağırsaq hazırlığını və sidik kisəsinin vəziyyətini qeydiyyatda soruşun.
Biopsiya və punksiya
Həkimin ayrıca təlimatı. Qan durulaşdıran dərmanlar barədə əvvəlcədən məlumat verin.
Qeydiyyat zamanı verilən təlimat həmişə üstündür.
Bioqrafiya
Təhsil və təcrübə
- 2002–2008Azərbaycan Tibb Universiteti, ali tibb təhsili
- 2008–2009A.Q. Abbasov adına Şəhər Onkoloji Dispanseri, internatura
- 2010–2015İstanbulda ultrasəs diaqnostikası üzrə kurslar: İstanbul Universiteti İstanbul Tibb Fakültəsinin Radiologiya kafedrası və ALFA Radioloji Görüntüləmə Mərkəzi
- 2011–bu günMərkəzi Gömrük Hospitalı, Radiologiya şöbəsi, həkim-sonoloq
Elmi fəaliyyət
Son çıxışlar və konfranslar
-
«Tiroid və paratiroid xəstəliklərinin menecmenti məktəbi – 1»
Spiker -
15-ci Westlake Beynəlxalq Ultrasəs Konfransı (WICUMB 2026), Hançjou, Çin
İştirakçı -
«Təxirəsalınmaz kardiologiya məktəbi – 1»
Spiker
Videolar
Dr. Əhmədova izah edir
Suallar
Tez-tez verilən suallar
USM zərərlidirmi?
Ultrasəs ionlaşdırıcı şüa istifadə etmir. Müayinə səs dalğaları ilə aparılır; bu dalğaları insan qulağı eşitmir. Tibbi göstərişlə aparılan müayinə təhlükəsiz sayılır, ona görə körpələrdə, uşaqlarda və hamiləlikdə geniş tətbiq olunur. Müayinələrin sayını və vaxtını həkim müəyyən edir.
Hansı müayinələrə ac gəlmək lazımdır?
Qarın boşluğu orqanlarının USM-inə, qarın boşluğu damarlarının Doppler müayinəsinə və qaraciyər elastometriyasına. Qalxanvari vəz, süd vəziləri, limfa düyünləri, oynaqlar, neyrosonoqrafiya və bud-çanaq oynağının müayinəsi hazırlıq tələb etmir. Ətraflı: Hazırlıq səhifəsi.
Körpəyə bud-çanaq oynağının USM-i nə vaxt edilir?
Doğuşda və hamiləlik dövründə şübhə qeyd olunmayıbsa, Dr. Əhmədovanın praktikasında ilk müayinə adətən 2 aylıqda aparılır. Pediatr şübhə görsə, daha tez aparılır.
Müayinəyə necə yazılmaq olar?
- Çağrı mərkəzinə zəng edin.
- WhatsApp-a yazın. Bu xətt yalnız yazılı və səsli mesajlar üçündür.
- Hospitalın saytında həkimin səhifəsindən onlayn qeydiyyatdan keçin.
- Bu saytdakı müraciət formunu doldurun: müraciətiniz WhatsApp vasitəsilə göndəriləcək.
Bütün əlaqə kanalları Əlaqə səhifəsindədir.
Qəbul Mərkəzi Gömrük Hospitalında aparılır
Bakı, K. Kazımzadə küçəsi 118