Qadın sağlamlığı
Süd vəzilərinin ultrasəs müayinəsi
Süd vəzində ələ gələn düyün, ağrılı nahiyə, ifrazat və ya dəridə dəyişiklik müayinəni təxirə salmaq üçün səbəb deyil. Dr. Əhmədova 2019-cu il müsahibəsində geniş yayılmış bir fikri yanlış adlandırıb: "30–35 yaşa qədər süd vəzi müayinəsinə getmək lazım deyil". Onun sözlərinə görə, şikayət olduqda süd vəzi USM-i istənilən yaşda aparıla bilər.
Nə vaxt müraciət etməli?
- ələ gələn düyün və ya bərkimə;
- müəyyən nahiyədə keçməyən ağrı;
- məmədən ifrazat;
- dəridə və ya məmədə dəyişiklik: içəri çəkilmə, qızartı, "portağal qabığı" görünüşü;
- qoltuqaltında şişkinlik;
- həkimin göndərişi, o cümlədən mamoqrafiyadan sonra əlavə müayinə ehtiyacı.
Nəyə baxılır?
- vəz toxumasının quruluşu;
- kistalar və bərk törəmələr: ölçüsü, forması, sərhədləri və qanlanması;
- qoltuqaltı limfa düyünləri.
Tapıntılar BI-RADS kimi beynəlxalq təsnifatla kateqoriyalara bölünür. Kateqoriya növbəti addımı müəyyənləşdirməyə kömək edir: adi izlənmə, qısa müddətdən sonra nəzarət, əlavə müayinə və ya biopsiya.
USM və mamoqrafiya
- USM şüasızdır. Gənc qadınlarda və sıx vəz toxumasında xüsusilə informativdir.
- Mamoqrafiya rentgen müayinəsidir və müəyyən yaşdan sonra əsas skrininq üsuludur.
- Bu iki üsul çox vaxt bir-birini tamamlayır. Hansının, yoxsa hər ikisinin lazım olduğunu həkim yaşınıza və şikayətinizə görə müəyyən edir.
USM nəzarəti ilə biopsiya
Şübhəli törəmədən material götürmək lazım gələndə iynənin hərəkəti ekranda izlənir. Dr. Əhmədovanın izahına görə, belə olanda materialın məhz həmin törəmədən götürüldüyünə əmin olmaq mümkündür. Patohistoloqun işi də səhv istiqamətə yönəlmir. Ətraflı: USM nəzarəti ilə müdaxilələr.
Hazırlıq
- Xüsusi hazırlıq tələb olunmur.
- Planlı, şikayətsiz müayinə üçün menstrual tsiklin birinci yarısı daha əlverişli sayılır. Ağrı, düyün və ya ifrazat varsa, tsikli gözləmədən müraciət edin.
- Əvvəlki USM və mamoqrafiya nəticələrini gətirin: müqayisə üçün vacibdir.
Bu sahədə hazırlıq və çıxışlar
- 2012–2013İstanbul Universiteti İstanbul Tibb Fakültəsinin Radiologiya kafedrasında süd vəzilərinin USM-i və mammoqrafiyası kursu.
- 6–7 aprel 2024«2-ci Qadın Sağlamlığı və Radiologiyası» Beynəlxalq Tibbi Konqresi. Məruzə: «Müxtəlif yaş kateqoriyalarında olan qadınlarda süd vəzi patologiyalarının diaqnostikasında erkən və düzgün diaqnozun qoyulmasında radioloji müayinə metodlarının rolu».
- 2025, Gəncə«Süd vəzi xəstəliklərinə multidissiplinar yanaşma» elmi-praktik konfransı. Məruzə: «Süd vəzi xəstəliklərində ultrasəs müayinə, onun invaziv radiologiyaya və cərrahiyyəyə inteqrasiyası».
Suallar
Neçə yaşdan süd vəzi USM-i etdirmək lazımdır?
Şikayət varsa, istənilən yaşda. Şikayət yoxdursa, müayinəyə hansı yaşdan və hansı intervalla başlamağı həkiminizlə müəyyən edin. Burada ailə anamnezi və digər risk amilləri nəzərə alınır.
Kista tapılıb. Təhlükəlidirmi?
Sadə kistalar adətən xoşxassəli olur. Kistanın növü və izlənməyə ehtiyac olub-olmadığı nəticədə göstərilir. Onu müalicə edən həkim izah edəcək.