Uşaqda qarın ağrısı və qusma: niyə əvvəl müayinə, sonra dərman?

Yay aylarında, dəniz və hovuz mövsümündə Dr. Günay Əhmədovanın qəbuluna gətirilən uşaqlar çoxalır. Şikayətlər adətən qusma, halsızlıq, köp və qarın ağrısıdır. Çox vaxt səbəb qastroenterit olur. Amma eyni şikayətlərin arxasında bəzən təcili müalicə tələb edən vəziyyət dayanır.

Uşaq "harası ağrıyır" sualına dəqiq cavab verə bilmir

Balaca uşaq ağrının yerini göstərə bilmir. Bəzən bütün qarnını tutur, bəzən sadəcə ağlayır, yeməkdən imtina edir, halsız olur. Dr. Əhmədova vurğulayır ki, uşaqlar ağrısını və narahatlığını nə valideynə, nə də həkimə dəqiq çatdıra bilir. Ona görə uşağın davranışındakı dəyişiklik də şikayət sayılmalıdır.

Qastroenteritin arxasında nə ola bilər?

Qastroenterit mədə-bağırsaq sisteminin iltihabıdır. Adətən qusma, ishal və qarın ağrısı ilə keçir. Dr. Əhmədovanın təcrübəsində bu fonda ultrasəsdə bəzən daha ciddi tapıntılar görünür:

• Mezenterik limfa düyünlərinin böyüməsi. Bağırsaq müsariqəsindəki limfa düyünləri infeksiyaya cavab olaraq böyüyür və ödemli olur. Bu da qarın ağrısı verə bilər.
• İnvaginasiya. Bağırsaq ilgəyi qonşu ilgəyin içinə keçir. Böyümüş limfa düyünləri bəzən buna zəmin yaradır. Vəziyyət təcili müalicə tələb edir.
• Kəskin appendisit. Appendiksin iltihabıdır. Qusma və qarın ağrısı ilə başlaya bilər.

Niyə əvvəl müayinə?

Dr. Əhmədovanın valideynlərə tövsiyəsi belədir: uşaqda qusma və qarın ağrısı varsa, müayinədən əvvəl şikayəti heç bir dərmanla və ya "alternativ" üsulla aradan qaldırmağa çalışmayın. Evdə "keçirmək" cəhdləri həkimə müraciəti gecikdirə bilər. Düzgün ardıcıllıq belədir:

1. pediatr müayinəsi;
2. lazım olduqda ultrasəs;
3. lazım olduqda qan analizləri.

Təhlükə olmadığı dəqiqləşəndən sonra müalicə həkimin təyinatı ilə evdə davam etdirilə bilər. Susuzlaşmanın qarşısını almaq üçün uşağa nə və nə qədər maye verməyi isə elə ilk müraciətdə pediatrdan soruşun.

Ultrasəs uşaq üçün niyə rahatdır?

Dr. Əhmədovanın sözləri ilə: uşaq qorxmur, müayinə ağrısızdır, şüasızdır. Buna görə vəziyyəti izləmək lazım olanda USM eyni gün bir neçə dəfə təkrarlana bilər. Valideynlər də artıq bu imkanı bilir və şikayət olduqda müayinəni özləri xahiş edirlər. Yenə də hansı müayinənin lazım olduğunu pediatr müəyyən edir.

Nə vaxt gözləmək olmaz?

Bu əlamətlərdən biri varsa, 103-ə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə müraciət edin:

• qusma dayanmır və ya qusuntuda yaşıl rəng var;
• nəcisdə qan görünür;
• uşaq süstləşib, çətin oyanır;
• ağrı güclənir, uşaq ağrıdan qıvrılır;
• susuzlaşma əlamətləri var: quru dodaqlar, çox az sidik ifrazı, göz yaşı olmadan ağlamaq.