Profilaktik ultrasəs: check-up-a necə düzgün yanaşmalı?

Dr. Günay Əhmədovanın müşahidəsinə görə, USM-ə müraciət edənlərin əksəriyyətinin artıq şikayəti olur. Şikayəti olmadan müayinəyə gələnlər azdır. Bəzən isə insanlar yaxınlarında kiminsə xəstələndiyini görüb təşvişə düşür və müayinə üçün gəlir. Bəs profilaktik müayinəyə necə yanaşmaq düzgündür?

Gizli başlayan xəstəliklər

Dr. Əhmədova qeyd edir ki, heç bir şikayəti olmayan və rutin müayinəyə gələn pasiyentlərdə də bəzən dəyişikliklər aşkarlanır, o cümlədən onkoloji xəstəliklər. Belə hallarda o, pasiyentə növbəti addımları izah edir və onu müvafiq həkimə yönləndirir. Profilaktik müayinənin mənası budur: problemi şikayət yaranmazdan əvvəl görmək.

Nəyi, nə vaxt? Bu, fərdi sualdır

Bir çox ölkədə check-up adlanan profilaktik müayinə proqramları var. Dr. Əhmədova hər kəsin ildə ən azı bir dəfə profilaktik müayinədən keçməsini məsləhət görür. Lakin müayinənin tərkibi hamı üçün eyni deyil. Hansı müayinələrin, o cümlədən hansı ultrasəs müayinələrinin lazım olduğu bir neçə amildən asılıdır:

• yaş və cins;
• ailə anamnezi;
• keçirilmiş xəstəliklər;
• risk amilləri.

Bunları həkiminizlə birlikdə müəyyən edin.

Əvvəl həkim, sonra müayinə

Dr. Əhmədova pasiyentlərdən xahiş edir ki, bilmədikləri müayinə və analizlərə boş yerə getməsinlər. Əvvəl klinisistə müraciət edib müayinələrdən vaxtında və düzgün ardıcıllıqla keçsinlər. Özbaşına edilən müayinələr bəzən lazımsız narahatlığa, bəzən isə lazımi müayinənin gecikməsinə səbəb olur.

Ultrasəsin güclü və zəif tərəfləri

• Güclü tərəfləri: ultrasəs şüasızdır, ağrısızdır və əlçatandır. Təkrar etmək asandır, ona görə dəyişiklikləri zamanla izləmək üçün əlverişlidir.
• Zəif tərəfləri: hər orqanı və hər xəstəliyi eyni dərəcədə yaxşı göstərmir. Bəzi suallara laborator analiz, rentgen, KT və ya MRT daha dəqiq cavab verir.

Təkrar müayinələr

Dəyişiklik aşkarlanıb və izlənməsi lazımdırsa, təkrar müayinənin vaxtını müalicə edən həkim müəyyən edir. Əvvəlki nəticələri saxlayın və hər müayinəyə gətirin: müqayisə dəyişikliyi görməyin ən etibarlı yoludur.